Pagina's

zaterdag 5 mei 2012

Wijze woorden & een stromend afscheid

De laatste dagen hier zijn gevuld met gemengde gevoelens. Gevoelens die door dit drie maanden durende avontuur heen gelijktijdig met de omgeving ontdooit zijn. Het is een ervaring geweest die ik iedereen zou toewensen. Maar met het creëren van een nieuwe thuis, want na deze drie maanden ben ik het echt zo gaan beschouwen, is er toch altijd het afscheid dat moeilijk te verteren is. Toen ik dit vertelde aan Frodo, citeerde hij de woorden van een wijze & inmiddels oude man. Mijn woorden dus, hij herinnerde mij eraan dat ik het stukje dat ik achterlaat altijd kan komen ophalen. Maar aan de andere kant ben ik ook blij dat ik door dit avontuur opnieuw, meer ben gaan beseffen wat een avontuur mij thuis wacht! Dat kleine ding wat men ook wel eens het leven noemt wacht onvermoeibaar om elke hoek en onder elk steentje. Mijn tijd hier is een deeltje van mezelf geworden & zal me altijd doen glimlachen als ik er aan terug denk. Ik zou wel even kunnen doorgaan met clichés, maar daar hebt u nog ik op dit moment waarschijnlijk nood aan. Dus dan nog maar een klein berichtje waarin de gebeurtenissen en laatste avonturen smakelijk worden verteld? Goed, hier gaat’ie dan.

Het was een heerlijk warme dag, die gezwind de trend van zijn voorgangers volgde. Op deze dag stond er voor Frodo en mij een afspraak te wachten met een archeologe van het Nationaal park Krkonoše. Frodo had een taak voor zijn keuzevak archeologie en had deze afspraak kunnen versieren. Het plan was dat de dame ons mee zou nemen in de bergen naar oude opgegraven cottages. Eentje lag op ongeveer 1000m de andere op 1500. Tijdens de busrit die ons ter plaatse bracht kwamen de Giant Mountains steeds dichter bij, de giganten die ons al drie maanden achtervolgeden. Want waar je ook bent in Tsjechië, zie je aan de horizon hun zachte aftekening, als een herinnering dat er altijd dingen zijn die groter zijn dan jezelf. We kwamen aan in Vrchlabí en haasten ons richting het museum vanwaar we zouden vertrekken.


Een rustige autorit later kwamen we aan de uiteinden van de beschaving. Een eenzame taverne stond trots tussen de bergen in, aan zijn linker zijde staken we met een houten brug een rivier over. Later zouden we pas te weten komen dat het stroompje de Elbe was. We lieten de restanten van de bewoonde wereld achter ons en gingen in volle snelheid de achtervolging met het verleden aan. Traag en uiterst voorzichtig klommen we tussen bomen, rotsen en restanten van sneeuw naar boven. In het begin neem je zoiets niet onmiddellijk serieus. Maar plots kijk je achter je, naast je, onder je en besef je dat een verkeerde stap zetten je hier al snel duur kan komen te staan. De afgrond riep ons wenkend toe, maar we besloten wijselijk van enkel ons zweet de afgrond in te sturen. Alsof de natuur enigszins kwaad was omdat zijn prooi ontnomen was brulde de rivier, in de diept van het dal tussen de bergen, ons toe. De archeologe toonde ons op 1000 meter hoogte de eerste cottage. De restanten van het ooit niet bescheiden stenen bouwwerk stond vergroeid tussen en met de natuur als een trotse herinnering aan een lang vervlogen (en bikkelharde) levensstijl. We klommen nog 500 meter hogen naar nog een opgegraven cottage waar we even op krachten kwamen en genoten van het uitzicht.



De regen zachtjes naar beneden en werkte als een alarm dat ons er aan herinnerde dat we ook nog terug naar beneden moesten gaan. Een poosje later, toen we opnieuw even op adem kwamen, waren onze drinkflessen leeg. Geen nood want de natuur voorziet! We waren gestopt bij een zijstroom van de bron van de Elbe, we dompelden onze flessen onder en konden genieten van het meest verfrissende en heerlijke water dat ik ooit heb mogen proeven. Het is een vreemde en uiterst simpele ervaring, om ‘gratis’ te kunnen drinken van iets dan merkbaar eeuwig doorstroomd. Het doet je even stilstaan bij een aantal zaken.


Enkel door uitdagend fysieke staaltjes van kracht kwamen we terug tot de voet van de bergen. Dat is misschien een beetje overdreven, ik heb nooit het gevoel gehad dat ik niet meer thuis zou raken. Maar het was ook geen lachertje, en een verkeerde stap kon echt zware gevolgen hebben. Gelukkig namen we onze tijd voor elke stap en berekende zo perfect wat de uitkomst ervan zou zijn. Tijdens de laatste stappen die me opnieuw richting de bewoonde wereld voerden, nam ik bewust afscheid van dit heerlijk stukje in de wereld. Stiekem vond ik het een leuke en geruststellende gedachte om wat water van die plaats in mijn rugzak zitten te hebben. Want net als dat water dat hier eventjes langs raast en dan weer onvermoeibaar verder stroomt door talloze streken, ga ook ik onvermoeibaar verder.

zondag 29 april 2012

Als een leeuw in een kooi, geadopteerde familie & de eindmeet

De laatste weken hier in Hradec kralové worden feestelijk toegejuicht door de aanstormende warmte. Alsof dat het besef, dat ons avontuur hier ten einde komt niet genoeg is, zijn de weergoden er duidelijk een missie van gaan maken om echt het onderste uit de kan te halen. Ze soigneren ons met een lekker zwoel zomer weertje waar de temperaturen vrolijk over de 30 graden fladderen. Toen ik dit kleine cijfer op een mooie April dag op een thermometer zag verschijnen ging er plots een rekenmachine diep in mij aan het werk. Na het nodige oplappingswerk van die machine, want die was kennelijk al in een tijd niet meer gebruikt, kwam ik op de uitkomst dat we hier dus een verschil van 50 graden hebben gekend. Toen we hier toekwamen joeg de koude door onze botten tot we spontaan gingen dansen aan ongeveer -20 graden. En nu brengt de zon en deze heerlijke temperaturen niet alleen een glimlach op het gezicht van de mensen hier, maar ook een hoop meer kleur in het landschap dan ik drie maand geleden ooit had durven dromen. Hoe goed de weergoden hier ook voor ons willen zorgen, toch is er het besef dat onze laatste momenten van dit avontuur hier zijn aangebroken. De beslissing om dit alles af te sluiten met een knal was dan ook een logische.

Hoewel er nog enkele dingen zijn die we door een gebrek aan tijd niet kunnen doen, laten we dit niet aan ons hart komen. We zochten dan naar andere fijne dingen om te zien en te doen. Maandag en dinsdag stond er naar goeie gewoonte school op het programma. Voor de eerste keer hadden we de mogelijkheid om een droge naald ets onder te dompelen in een lekker zuur badje. Het is een interessant proces, maar moeilijk om zomaar thuis of in school te doen. De opdracht voor computer grafiek staat zo goed als op punt, in de les gaf de docente nog enkele aanwijzingen voor de volgende en laatste les. Die avond vond Frodo dat er een safari park was aan de zoo in Dvůr Králové, een stadje op ongeveer een halfuur van Hradec Králové. De volgende dag gingen we op pad en verkenden het stadje en de zoo. Tot onze grootte spijt was de safari tocht niet beschikbaar, de regenachtige wolken en sterke wind stak daar een stokje voor.  Met een meer dan gezond aantal kilometers in de voeten en een bijna doods ervaring keerden we huiswaarts. Die bijna doods ervaring was er enkel voor mij, en eigelijk was ik helemaal niet bijna dood. Het verhaal gaat als volgt. Kleine Geert huppelt vrolijk door de zoo wanneer hij plots merkt dat hij nodig naar het toilet moet. Dus ik ga op zoek naar een toilet, uiteindelijk vind ik er eentje. Op de deur stond enkel het icoon van een toilet. Ik open die deur en er staat op ongeveer een twee meter van mij een volwassen leeuw me aan te staren! Mijn overvolle blaas lost bijna spontaan tot ik het glas voor de leeuw zie en de drie mensen die zaten te kijken naar de leeuw in zijn glazen kooi, die mij nu aan het uitlachen zijn. En terecht ook! Maar ter mijn verdediging, ik verwachte helemaal geen plaats waar een leeuw zou zitten. Enkel de saaie binnenkant met twee deuren, een voor mannen en een voor vrouwen. Een normaal toilet zoals ze dat noemen. Het toilet was uiteindelijk in een zijdeur van de plaats waar je de leeuw kon zien.

De volgende ochtend ontwaakten we in een wereld die de koude van drie maand geleden leek willen te verwerken door iedereen omver te blazen met verschrompelende hitte. Frodo en ik besloten dit als een teken van die gozer van hierboven te beschouwen en pakten onze spullen en gingen buiten aan een meertje, op een uit hout gemaakte tafel, wat van ons schoolwerk maken. We hoopten dat het vallen van de avond de warmte zou kunnen wegdrukken, maar merkten dat we eigenlijk blij waren dat dit niet zo was. We maakten dan ook een avond wandeling richting de binnenstad. Het eigenlijke plan was om met een van de schoolmakker naar een optreden te gaan, maar daar waren we iets te laat voor. Dus wandelden we rustig door, gedreven door interessante gespreksonderwerpen en gedachten spinsels. Een mens zou er bij moeten zijn om te geloven wat twee kerels die drie maanden constant met elkaar spenderen niet allemaal verzinnen! De wildste theorieën vliegen in het rond en laat ons eerlijk zijn, ze doen de relativiteitstheorie verbleken tot een slapgekookte spaghetti die zelfs te beschaamd zou zijn om bij het andere vuilnis te gaan zitten. Er is tijdens het uitje bij het meer waar we ons schoolwerk maakte wel iets vreselijk gebeurd. Bij deze vraag ik een minuut stilte voor ‘Wilson’ (voor de niet kenners van de binnenkant van mijn brein, een american football bal van ongeveer 2 maanden oud). Hij heeft zijn laatste zuchtje adem uitgeblazen. En nog vreselijker, niet door de gebruikelijke opening. Maar door een gat, rechtreeks in zijn long! Later kwam ik te weten dat de wetenschappelijke naam hiervoor ‘pneumothorax’ is. Wilson is dus niet meer. Overmand door verdriet besloot ik om hem vrijdag te presenteren aan de ouders waar ik hem van heb ‘geadopteerd’ (lees: winkel in Praag). Die vriendelijke man gaf mij een nieuwe en de oude ook! Wilson leeft dus verder en heeft er een oudere broer bij ‘The Duke’ genaamd! Lang leve de uitbreiding van de familie! Van verdriet naar blijheid in ongeveer 113 Km. Terwijl ik in de bus richting Praag zat betrapte ik mezelf er op dat ik stilletjes afscheid aan het nemen was van het prachtige landschap. Hoe simpele dingen toch kunnen groeien tot ze een stuk van jezelf zijn. Maar ik kwam ook tot het besef dat ik een stukje van mezelf achterlaat, en een groter nieuwer stuk terug meeneem. Niets verloren dus, in tegendeel! En trouwens, als je ergens iets achterlaat, dan ga je er toch gewoon ooit terug om.
Vrijdag veranderde zoals gewoonlijk in zaterdag en de dag was aangebroken waarop we naar Jan Sadílek’s (onze kamergenoot deze afgelopen drie maanden) thuis gingen in Sázava. We werden zo vriendelijk en gastvrij ontvangen in zijn huis dat ik me twee dagen lang, iets wat ongemakkelijk, een koning voelde. Iets na de middag kwamen we toe en er stond al onmiddellijk een heerlijk huisgemaakt maal voor ons klaar! Toen we beseften dat het de eerste keer was in drie maanden dat we ergens in een thuis waren was dat wel vreemd. Alsof opeens het besef kwam van wat je niet mist. Voor mij betekende dat het besef dat ik zeker een familie man ben. Dat wist ik waarschijnlijk wel al, maar op zo een moment waardeer je alles nog meer. We plantten ook voor de eerste keer ons gat, met een goeie ‘ploef’, in een zetel om even naar de televisie te kijken. Die sensatie heb ik niet bepaald gemist, maar het familie gevoel dat er bij komt kijken wel. Jan liet ons zijn stad tot in de details zien en gelukkig lachte de zon ons ook vandaag alweer toe. Een zeer mooi oud klooster dat ontstaan is in 1032 torent boven de stad uit op een heuvel naast de rivier die doorheen de stad stroomt. De stad zelf is een rustig geheel van huizen die langzaam de twee zijden van de heuvels opkruipen die de stad flankeren die op zijn beurt de rivier volgt alsof zij het middelpunt is van hun universum. Ook hier vind je de overblijfselen van het communisme, die nog steeds overeind staan alsof ze de mensen willen herinnen aan hun verleden. De bevolking van de stad gaat echter in tegen die grijze herinnering door de gebouwen te voorzien van een likje vrolijke verf. Misschien om zo het verleden enkel praktisch te benaderen door het nog te gebruiken maar de gevoelens erbij trachten aan de kant te zetten. Dit lijkt hun voor een buitenstaander als mij te lukken, omdat ik enkel felgekleurde gebouwen zie. De eerste dag van ons bezoek eindigde met een heerlijke barbecue met de hele familie van onze gastheer. Hoewel de taal ook hier een barrière vormt om diepgaande, en zelfs minder diepgaande gesprekken, te vormen was het een zeer aangename avond! We dronken en aten tot mijn buik aanvoelde als een rijpe meloen en er waarschijnlijk ook zo uitzag. En zelfs toen wilde ze ons nog voller stoppen, ze hebben ons daar zo in de watten gelegd dat zelfs ik een glaasje rum niet kon weigeren om de familie enigszins de eer aan te doen die ze verdient. De volgende dag stond er een bezoek gepland aan een oud kasteel in de buurt waarna we werden getrakteerd op een heerlijk verfrissende ijscoupe! Met opnieuw gevulde buiken genoten we van een typisch Tsjechische maaltijd, runderlende met roomsaus en brood knoedels. Ik had het al eens gegeten in een restaurant en vond het toen niet al te super. Maar deze keer smaakte het zeker al veel beter. Om alles af te sluiten voor we terug zouden keren naar Hradec Králové werden Frodo en ik nog getrakteerd op een rit achter op de chopper moto’s van de vader en zus van Jan. Heerlijk om op zo een ronkende machine over en langs de heuvels te rijden. De wind raasde me net als het landschap voorbij en voor ik het wist waren we al terug, dat mocht gerust langer geduurd hebben voor mij. We bedankten de hele familie hartelijk en werden met een voorraad cakejes die de moeder van Jan had gemaakt terug de weide wereld ingestuurd. Jan reed met ons terug langs rustige landelijke wegen waar ik opnieuw kon wegdromen.



En zo gaat onze laatste week hier officieel ,en met schitterende gevoelens gepaard, in! De eindmeet is in zicht.

zondag 22 april 2012

Hoopjes werk, mastodonten & 'de muur' connotatie

Begin vorige week was een deadline voor een behoorlijk aantal van onze vakken. Op maandag moest er nog een lino af zijn en best ook een ets. Normaal ging de week dan verder met nog een hoopje opdrachten, maar die lessen werden allemaal geschrapt. Niet erg want nu is het meeste van het werk al gedaan. Het examen psychologie verliep van een leien dakje en de docente beloonde ons dan ook met het hoogt haalbare cijfer. Als dat zo verder gaat dan zal er niets beter gekund hebben aan deze drie maanden.

Onze tijd hier begint heel snel in te korten. Als ik er aan denk begint mijn hart wat sneller te slaan, alsof het doorheeft dat het begonnen is aan zijn laatste hartstochtelijke slagen op Tsjechische bodem. Maar dat geeft ook een zekere ‘drive’, en de dagen worden drukker als ooit te voren. Een gezonde mix van schoolwerk en ontspanning staan/stonden op het programma. Hoewel ik moet zeggen dat ik, op het einde van mijn opleiding, eindelijk een gemoedsrust blijk ontdekt te hebben die daar iets aan aanpast. Ontspanning is op dit moment schoolwerk en visa versa! Onvoorstelbaar, hopelijk blijft dit gevoel niet eenzaam achter in de plaats die ik nu al drie maanden mijn thuis mag noemen.

Na het drukke begin van de week, hebben we die trend gewoon verder gezet. Maar dan op een andere bodem. We trokken woensdag middag richting Berlijn, Duitsland. Het plan was dat we zaterdag namiddag de bus huiswaarts zouden nemen. Opnieuw, zo gezegd zo gedaan. Ik zal jullie niet vervelen met een volledige uur tot uur beschrijving van de dagen in Berlijn. Wat ik wel even snel zal trachten te schetsen is de indrukken die de stad op mij naliet, met hier en daar een toets van gebeurtenissen en plaatsen natuurlijk. Na een busrit, waar de spannendste gebeurtenis geleverd werd door een medepassagier die met een paspoort dat in 2001 verlopen was trachtte te reizen, wat de politie in Duitsland duidelijk minder grappig vond dan Frodo en ik, kwamen we om 22u30 aan in Berlijn. Hoewel we nog een flinke metro rit voor de boeg hadden voor we het centrum en onze hostel zouden bereiken, leek het alsof we midden in het centrum waren aangekomen. Langst alle kanten werden de wegen geflankeerd door betonnen mastodonten waaruit zachte lichtstralen het enige teken van leven waren. We namen de metro tot die plots stopte en niet meer verder wou. Het probleem werd ons in het West-Vlaams uitgelegd door twee heren die uit het verre Roeselare kwamen. Na wat praten met de heren die voor ons het probleem uit de doeken deden gingen we verder en vonden na een tijd zoeken de onvindbare hostel die vlak voor ons stond. We baanden ons een weg door het labyrint dat ze een hostel noemde en legden onze hoofden te rusten op merkwaardig zachte kussens. Of misschien voelde die gewoon zo door vermoeidheid en een brein dat onwenselijke dingen toch gewoon weer omvormt tot fijne ervaringen.


Mijn ogen vlogen open toen de vogels hun snater open zette en de zon ons riep met lonkende stralen. Toen werd de grote van de stad ons pas duidelijk. In Berlijn doet het er duidelijk niet toe waar je uit de metro opnieuw boven de grond komt. Want waar je je hoofd ook als een dagblinde mol bovensteekt, je komt gegarandeerd in het centrum vol mensen terecht die zich een weg banen tussen de reuzen van gebouwen die alles als trotse bewakers flankeren. Om de hoek vind je een nieuw winkelcentrum dat zijn uiterste best doet om groter en beter te zijn dat het vorige dat je juist achter je liet. Even stond ik naar boven te staren en in een cirkeltje te draaien. De omvang van deze stad, wist ik toen, zou moeilijk te vatten zijn in de tijd die we hier maar hadden. Op dat moment besloten we toch daar ons uiterste best voor te doen! Het plan was gewoon te gaan naar waar het ons boeiend en leuk leek. Zo waaiden we binnen in het Kennedy, waarna we gezind over de straat gingen met de lokroep “Ich bin ein Berliner!”. Onder de Brandenburgse poort door liepen we het aangrenzende park binnen en bewonderden enkele oorlogsmonumenten & het rijksdaggebouw waarna het zonlicht ons al snel begon te verlaten. Om de sfeer van de grootheid van Berlijn helemaal in te ademen gingen we eten in de buurt van de Potsdamer Platz, het reuze centrum onder de Andere giganten. De nacht en wij gingen hand in hand Berlijn in. De volgende dag was deels gevuld met een wandeling langst ‘de muur’ van het verleden. Het gaat hier letterlijk om de Berlijnse muur natuurlijk, die nu een trotse scheiding vormt tussen het heden en verleden. Eens stond hij niet zo trots en voor het compleet tegenovergestelde dan waar hij nu een trots en lijnrecht symbool voor is: vrijheid. Vreemd & inspirerend hoe de symbolische betekenis van een object van die omvang zo snel kan veranderen en toch nog dezelfde woorden heeft staan in zijn betekenis. Het enige verschil is dat ze nu een andere connotatie hebben gekregen. Het verkennen van deze immense stad bracht ons naar het filmmuseum. Toen we daar voldaan buiten kwamen keken we even rond tot een dame van H&M ons benaderde. Ze vroeg ons of we zin hadden om mee te werken een nieuwe campagne tegen aids. Ze zouden een foto nemen en die voor even op een reuze bilboard laten zien, en zo geschiede. Tegen die tijd waren we in de buurt van de nieuwe nationale galerij, waar we dan ook natuurlijk zijn binnengegaan. Toen de volgende dag aanbrak hadden we niet zo veel tijd meer om nog al onze plannen uit te voeren. Maar toch konden we nog succesvol de nationale galerij en Slot Charlottenburg bewonderen!


Vermoeid, in de meest positieve zin van het woord, keerden we huiswaarts om de laatste twee weken van ons avontuur in te stappen.

woensdag 11 april 2012

Ver bezoek, zonder getrunt & Overvolle dagen

Zoals elke week op stond maandag en dinsdag  niet veel gepland. Die dagen blijven gereserveerd voor school, maar werden nu tussenin anders ingekleurd door het bezoek van ons moeder, Linds en Eline. Op woensdag, toen er geen schoolse verplichtingen meer waren stond er iets anders op het programma. Een nachttrein zou Eline en mij, in een tijdspanne van ongeveer tien uur, naar Polen, Krakau, voeren. Na een beetje uit te vissen hoe we het zouden aanpakken, beslisten we om de trein van 20u30 te nemen. Met die trein en na maar één overstap, kwamen we aan om 07u16 de volgende dag. Onze hoop was echter dat we dan redelijk uitgeslapen zouden zijn. Mede te danken aan de treinaccommodatie, die dus geen slaap compartimenten bleek te bevatten, kwamen we vermoeider aan dan verwacht. ‘Geen getrunt’ was echter het motto van die dag en met een gezwinde pas die ons enthousiasme reflecteerde gingen we op weg naar de hostel. Het ontvangst was hartelijk en we mochten ons onmiddellijk tegoed doen aan het ontbijt. We vulden onze buikjes in een warme en gezellige omgeving zittend in comfortabele zetels. Hoewel ik hier het woord zittend gebruik, was de werkelijkheid natuurlijk een beetje anders. Hangend, met knikkende bollekes & dicht druppelende oogleden is misschien ene betere uitdrukking. We mochten daar dan ook even uitrusten, sloten de ogen en ontwaakten toen iemand van de kuisploeg ons op kousenvoeten aan het voorzien was van kussens en een dekentje op mij legde. Wat een ontvangst!
We opende onze ogen na een uurtje of twee rustige en uitgeputte slaap. We hadden al wat plannen en zette onszelf dan ook meteen in actie. De hostel lag op wandel afstand van het oude centrum en ook van het museum dat vroeger de fabriek van Oscar Schindler was. Dat was onze eerste stap in de intrigerende geschiedenis van dit land. Het museum was een pareltje op vlak van educatieve & attractieve kwaliteiten. Het ademde bijna de tijdsgeest uit, dat was net wat nodig was want op die manier wordt de omvang van de gebeurtenissen vanaf 1939 duidelijk. Onder de indruk van zowel de inrichting van het museum als de feiten, veel meer van de feiten natuurlijk, kwamen we terug buiten. We voelden dat de treinreis nog steeds in onze kleren zat, en besloten de rest van de dag rustig te spenderen. We aten een lekker maal en besloten om vroeg onder de lakens te kruipen, want de volgende dag stond Auswitch Birkenau op het programma. We wisten beide dat het ambitieus was om onze reis hier zo zwaar te beladen maar er zijn nu eenmaal dingen die je moet zien, voelen, weten.

Vroeg uit de veren om klaar te zijn voor een drukke en zwaar beladen dag, gingen we genieten van een ontbijt. We gaven ons kaartje aan de man van het busje dat ons kwam oppikken en nestelden ons in de kleine zeteltjes. Toen kwam de gigantische grote tour begeleider terug en wist ons te vertellen dat de hostel een fout had gemaakt met de boeking. Jammer en heel onfortuinlijk, maar morgen was er gelukkig nog een dag, dus gingen we terug binnen in de hostel om alles te regelen. Daar werd het woord ‘sorry’ wel ongeveer duizend keer gebruikt, wij vonden het natuurlijk een beetje lastig, maar als alles kon geregeld worden voor morgen was er helemaal geen probleem. Missen is namelijk menselijk. De dag zag er even helemaal anders uit, zo doken we de oude stad in, wat normaal voor morgen gepland was. De oude stad ligt volledig binnen de oude omwalling, die is nu wel grotendeels omgetoverd tot een klein parkje, maar de belangrijkste delen ervan kan je nog zien. Omdat de het Duitse leger hun invasie van Polen goed had voorbereid, zijn de meeste belangrijke gebouwen niet verwoest tijdens de bombardementen die het innemen van de stad vooraf gingen. Hoofdzakelijk omdat ze plannen hadden voor die gebouwen. Dus eigenlijk is het een trieste reden dat we die gebouwen nog in hun glorie kunnen bewonderen. Niet te min, konden we er wel enorm van genieten. Van het oude Wawel kasteel tot de Rynek Główny (grote markt), waar zowat alle oude pracht en praal rond ligt, was genieten ook hier opnieuw het sleutelwoord! Eerlijkheidshalve moet ik wel zeggen dat als de stad niet zo goed was geweest, het gezelschap dat gat zeker had opgevuld! Maar nu deed het gezelschap enkel nog maar een schep bovenop de belevenis. De dag werd wel een beetje geteisterd door regen, maar dat lieten we niet aan ons hart komen. Na het oude stadscentrum gingen we op weg terug naar de hostel omdat we vlak naast de oude joodse buurt lagen. Daar gingen we langst het joodse museum en oude synagogen die elk oude verhalen leken te vertellen. De dag was compleet en onze voeten hadden er weer enkele kilometers opzitten, dus gingen we rustig iets eten om de dag af te sluiten. Voor we echter de dag volledig konden inruilen voor een stevige nachtrust, was er nog het nieuws over de uitgestelde uitstap. Alle nieuws dat we kregen was goed, dus sloten we da dag daar mee af.
Kathedraal op Wawel kasteel

Oude joodse buurt

Een uurtje en een half in een klein busje, met een chauffeur die er een sport leek van te maken om zo nipt mogelijk voorbij te steken terwijl er een tegenligger aan komt razen, later kwamen we aan in Auswitch 1. Daar wachtte een uiterst vriendelijke gids, die een bewonderenswaardige kennis bezat, ons op. Na een emotionele belevenis die volgde door de feiten die met zeer veel zorg verteld werden, gingen we met het busje naar de site Auswitch Birkenau. Er zijn weinig woorden die kunnen vertellen wat er allemaal door je hoofd gaat wanneer je de schaal van die gebeurtenissen van zo dichtbij voelt. Wat mij het meeste geschokt heeft, naast de rauwe feiten dat er zoveel mensen koelbloedig uitgeroeid zijn als beesten. Is dat er mensen werkelijk rond de tafel hebben gezeten om dat alles logistiek te plannen. Na te denken over hoe ze dat nu best allemaal zouden aanpakken, welke materialen, de treinregelingen, … Die gedachte maakte mij ziek. Het is zeker iets dat iedereen moet weten of zelfs zelf gezien hebben, net omdat het zo onbegrijpelijk en gruwelijk is.


Ook al was de belevenis zo bevreemdend en moeilijk, is het toch vreemd om te zeggen dat het een leuke dag was. De chauffeur was zo vriendelijk om ons aan het station af te zetten waar we na nog iets te eten en een smakelijke koffie te drinken op de trein richting Hradec Kralové stapten. Moe maar uiterst voldaan kwamen we zondag ochtend terug aan. Net op tijd om lekker verder aan het werk te gaan aan mijn grafiek werk. Dat trouwens heel goed gaat, morgen staat werken voor computer grafiek op het programma. Die opdracht staat bijna helemaal op punt en daar heb ik dus gelukkig niet meer veel werk voor. Korte conclusie van de voorbije week luid “Alweer kennis & een mooie ervaring rijker”!

zondag 8 april 2012

Nen niet zure appel & Tripp’n, city style

De tickets waren geboekt, voor de verlegen prijs van twintig euro heen en terug, richting Bratislava. Alweer een onbekend land voor mij. Dat maakt de bestemming waarschijnlijk des te aantrekkelijker. Bijna als een sappige appel die op het einde van het seizoen nog hangt te blinken aan een tak in de ondergaande zon, waar je net niet bijkan. Wel bij deze appel kon ik wel bij, en het was geen zure om door te bijten, zoveel is zeker.

De reis was vrij simpel, ga naar Praag, neem de bus in Praag en stap een goeie vier uur later af in Bratislava. Zo gezegd, zo gedaan. In het binnen rijden van de stad staken we op een machtig bouwwerk de, zo mogelijk nog machtigere, Donau over. Ook hier was het weer stralend en legde het universum ons niets in de weg. Ik had op dat moment zelfs de gedachte dat ik maar beter snel om het winnende ticketje van de lotto moest vragen, omdat dienne daarboven mij kennelijk ook nen toffe vindt, en ons op onze wenken bediend. Dat deed ik niet om het lot toch niet op z’n staart te trappen. In plaats daarvan gingen we op zoek naar onze hostel, die we niet zo ver van het stadscentrum vonden, even goed verborgen als een lekkere oase in het midden van een bar droge woestijn. Een incheck beurt en een vraag of we neven of zo waren later kregen we de sleutel, en we zagen dat het goed was. Die vraag of we familie waren deed ons wel even nadenken over de effecten van twee maanden bij elkaar zitten. Frodo kwam al snel met de theorie dat een hond ook altijd op zijn baasje lijkt, maar het antwoord laten we in het midden. We stopten wat van de ballast in onze rugzakken in een locker. Ik meen mij zelfs te herinneren dat ik bijna een beetje van mijn overbrubbelend enthousiasme er bij had gestoken, maar die hield ik dan maar bij. Gedreven door de innerlijke gevoelens dat er om elke hoek iets nieuws te ontdekken was dwaalden we het oude stadsgedeelte in. Onmiddellijk dwaalde ik in mijn gedachten de oude geplaveide straten in, in hun glorietijd. Toen ik uit die gedachte kwam ontdekte ik al snel dat het nu nog steeds in zijn glorietijd zit. De oude binnenstad geeft een merkwaardig goed en rustig gevoel waar de schilderachtige straten zeker aan meewerken. De dag kabbelde verder als een rustig stroompje, wij volgende dat stroompje gewillig en gingen mee op het ritme van de stad en het weer. Dat tempo bracht ons bij het kasteel op een kleine heuvel. Rond om rond was er een mooi uitzicht over de stad en de Donau.  Even konden we verdrinken in het perfecte aanzicht van de stad.
 Terwijl de avond viel dwaalden we rustig door de straten en genoten van de stad van op een terrasje. Toen we merkten dat enkel het licht ons verlaten had en niet de warmte, besloten we om een avondmaal te nemen dat was samengesteld uit brood, wat verschillende kazen en een bankje om ons gat op te parkeren. We planden de volgende dag zorgvuldig. Voor we ons hoofdje te rusten legden gingen we naar ‘Novy Most’, de nieuwe brug, waarop een indrukwekkend bouwwerk prijkt dat verdacht veel op een UFO lijkt en ook die naam draagt. Het zicht in het donker was meer dan indrukwekkend!





Dino Park! En de zoo, dat waren de eerste stops op het programma voor deze nieuwe dag. Het weer zat ons mee, en Frodo’s  spirit zat hoog aan een touwtje, als een vlieger, te flapperen! Iedereen die hem een beetje kent weet wel welk effect dino’s op hem hebben! Toen we terug keerden naar de stad, hadden we gepland om naar een exhibitie te gaan van en over Picasso, waar er talloze tijdgenoten hingen. Een mens leert toch elke dag hé!


Ook dit driedagen lange avontuur sloten we af met een schitterend gevoel!

zaterdag 31 maart 2012

Een vlucht 'Han' style, Stenen giganten en een Gezonde conlusie

Mooie dagen, de tijd gaat hier rustig vooruit. Alsof ze hierboven willen dat ik zeker de tijd neem om van alle aspecten te genieten. De dagen rekken zich extra uit om deze heerlijke tijd in meer zonlicht te laten baden. Kortom alles en iedereen doet op een nonchalante manier zijn uiterste best!

Het weer laat zoals altijd zijn sporen na in het humeur van iedereen. In dit geval hier betekend dit, grote glimlachen, fijne gesprekken & grootse plannen. Zo plande Frodo om in het weekend op een citytrip te gaan met enkele andere Erasmus studenten. Omdat mij ogen de schoonheid van Budapest al hadden mogen ervaren, besloot ik deze reis te passen. Het was Frodo’s eerste vlucht in ‘Han’ style, solo dus. Hij verliet het nest, de warme plaats die we beiden gecreëerd hebben. Fijn! Vlieg jongen vlieg!

Ik had nog een paar plaatsen op mijn verlanglijstje staan. Eentje daarvan was goed voor twee of meer redenen. De plaats heet Adršpach en staat bekend om zijn schitterende zandsteen formaties. Bekend, maar ik was er nog nooit geweest dus besloot ik om een kijkje te gaan nemen. Om zo mezelf even in de stilte van mijn gedachten onder te kunnen dompelen in de natuur. Het was al even geleden dat ik helemaal alleen was geweest. Soms voelt het iets meer alsof je alleen bent als er niemand in de buurt is die je taal spreekt, maar dat telt niet helemaal. Een andere rede was, de rotsen. Logisch, natuurlijk, maar vooral omdat we voor het atelier grafiek nog wat schetsen van en naar de natuur moesten maken. Met een rugzak vol die me voorbereide op wat te komen stond vertok ik vroeg in de ochtend. Opnieuw lachte de zon mij toe en kon ik het niet weerstaan om toch even terug te knipogen naar die grote brandende knul. Een uurtje of twee en een ongewikkelde treinrit later, die verdraaid veel leek op een in elkaar geraakte bol wol, kwam ik aan. De omgeving was zacht heuvelachtig en overal rond om rond schoten er als versteende vingers die nog een keer een koel briesje willen voelen, grote steen formaties van tussen het bos de lucht in. Ik besloot om het park in te trekken. Al snel kwam ik bij een open plaats dat vroeger een zandput was. Nu echter was het een diep meertje dat volledig omringd was door rotsen. Het leek wel alsof dit de plaats was die Caspar Friedrich Davids destijds zo inspireerde om ‘Wanderer’ te schilderen. Het water in het midden was nog bedekt met een klein laagje ijs. Waar het water zichtbaar was zag ik een kleur blauw die ik nog nooit op die manier gezien heb. Het was een doorzichtig ijs blauw water dat op sommige plaatsen de kleur van de rotsen leek te absorberen en dan weer uit te spuwen, om even te wisselen met het groen van de omliggende bomen. Ik was behoorlijk onder de indruk en er gingen wel duizenden ideeën door mijn gedachten dwalen. Op dat moment was er al een deel van mijn kleine uitstap geslaagd. Ik besloot om zo een dertig meter boven de grond op een rots, badend in het zonlicht een middagmaal van brood, kaas, chocolade &gedroogde beef te verorberen. Daarna haalde ik een mondharmonica uit die ik even leende van Frodo. Het was heerlijk om doelloos maar niet gevoelloos muziek, of toch iets dat daar soms op leek, te maken. De geluiden die ik produceerde trachtte ik zoveel mogelijk te laten samenwerken met de omgeving. Tot het moment dat de takken van de bomen en de gigantische stenen gewelven en de zwevende noten in mijn hoofd een sierlijke dans ondernomen. Natuurlijk bewogen die stenen gewelven zich zelfs in mijn gedachten niet bepaald gracieus, maar toch zeer efficiënt.







Ik zette mijn tocht verder en klom en daalde ettelijke keren een mooie afstand langs slibberige, met sneeuw bedekte, paden. Na nog een uur of vier te genieten van de figuren die ik voor me zag verschijnen in de rotsen, kwam ik bij een heel dunne doorgang tussen twee rotsen. Ik kon er net gewoon doorwandelen, maar de weg helde stijl naar beneden en was opnieuw bedekt met de slibberige samenstelling van smeltend en bevroren ijs. De enige optie die ik had om niet als een skiër naar beneden de stormen was als dit begon mijn hele lichaam te draaien en mezelf zo even klem te steken tussen de twee smalle rotswanden. Toen ik halfweg was hoorde ik een vreemd geluid. Het galmde zachtjes tegen de rotswanden en zo bereikte de melodie, want at was het duidelijk, mijn oren. Ik bleef even op de gevaarlijke ondergrond staan en duwde mijn gehoor verder en verder. Ik kreeg er kop nog staart aan, voor de laatste drie uur had ik geen levende ziel gezien. Ik besloot me even geen vragen te stellen bij deze feeërieke plottwist en daalde verder af. Van tussen de donkere wanden komend waar zelfs je adem soms eens stem lijkt, kwam ik op een met zonlicht vervulde open plek die langst alle kanten geflankeerd werd door hoge rotsen. In met midden, langst een draaiend pad stond een man, of was het nu toch een elf, te spelen op een groot en duidelijk zelf gemaakt houten blaasinstrument. Hij stond, van waar ik hem toen zag, als een silhouet tegen een majestueuze rots. In die rots was er als bij toeval een gigantische deur, ongeveer een zeven meter hoog en twee breed was het een zwart gat. Dat me zonder enige twijfel een andere dimensie in zou katapulteren als ik er helemaal zou zijn in geweest. Ik besloot echter om er niet in te gaan, nu kan ik mijn hele leven fantaseren over wat er zich daar bevond. Ik praatte even met de man die het houten blaasinstrument bespeelde, Petr, over deze magische plek en hij nodigde mij vriendelijk uit om eens met hem deze mastodonten de beklimmen.

Ik baande me een weg uit het labyrint en kwam opnieuw op de openvlaktes tussen de bossen. Ik had nog even tijd voor de trein mij terug mee huiswaarts zou nemen en besloot om die tijd te spenderen tegen een boom in het warme zonlicht. Een  rustgevende  en dus geslaagde dag, waarin ik even met mezelf heb kunnen overleggen (doet altijd eens goed), is de gezonde conclusie die ik toen trok. Zelden had ik zo kunnen genieten van een uitstap die ik maakte voor school. Of misschien ligt het er aan dat ik in een vreemd land was met schitterend weer, en dat mijn avontuurlijk hartje zich daar tegoed aan deed. Hoe dan ook, Tsjechië is en blijft een prachtig land.

maandag 26 maart 2012

Opgestapelde verlangens & een hoogtepunt in verschillende vormen.

De dag was voor de eerste twee uren gepland. De rest was een opeenstapeling van verlangens, hoop en dromen die onze tocht op voorhand al een kleur gaven. Het idee waar we sinds het vorige blog berichtje op gebroed hadden had zijn definitieve vorm aangenomen.

De hemel gaf ons vroeg in de ochtend zijn zegen, door de zon lachend op ons neer te laten dalen. Zo vertokken we, zonder ook maar de geringste zorg dat onze dag anders zou uitdraaien dan gepland. Een hobbelige treinrit bracht ons niet van stuk, we stapten uit, keken rond en beslisten een kant uit te gaan. Een weg inslaan, niet weten waar hij ons zou brengen. In veel gevallen is dat een simpele metafoor voor het leven en onvoorstelbaar cliché. Maar laat me even eerlijk zijn, en op voorhand zeggen, dit word een blog bericht vol clichés & deze moest gemaakt worden! Die weg bracht ons na ongeveer twee uur wandelen, door idyllische taferelen, naar de top van een heuvel die de Ardennen beschaamd  zou doen verbleken. Het uitzicht was er schitterend! Onze mond viel open, en als bij donderslag werd er een glimlach op ons gezicht getoverd. De zon trachtte ondertussen om op zijn hoogste punt te komen. Wij wandeleden verder het pad af tot er, in een met sneeuw wit tapijt bedekt veld, een jagershut opdoemde. Na even kort beraadslagen en de omgeving te kijken waar die hut in stond, beslisten we om een kijkje te gaan nemen. We zochten namelijk een plaats om onze buiken te vullen met het simpele, maar zo heerlijke maal dat we mee hadden. Brood, kaas, gedroogde beef & chocolade, maar vooral de sfeer en het gevoel zouden onze honger stillen. Voorzichtig onze voeten voortbewegend op het witte tapijt van zo een 30 centimeter dik, baanden we ons een weg naar die groene jagershut. Een schamele ladder van vier meter nam ons letterlijk en figuurlijk mee de hoogte in. Terwijl we onze schoenen lieten drogen in de warme middagzon die ons al de hele dag verwende, aten we ons middagmaal en het uitzicht rustig en vervuld van de stilte op. Zonder een woord tegen elkaar te zeggen was ons avontuur daar en dan al volledig geslaagd.


We verlieten de jagers hut, die we nu al tot ‘The magic hut’ gedoopt hebben. De weg die voor ons lag vervaagde snel tot een half uitgegraven greppel in een dikke laag sneeuw, maar dat schrok ons niet af. De dag was nog maar goed begonnen, en we hadden niet het gevoel dat hij snel zou stoppen. Dus gingen we door. Het bos werd donkerder, alsof er iemand achter de bomen naar je zat te kijken en met een dimmer het licht regelde. Het enige geluid was het geruis van de wind die met de blaadjes speelt, onze doffe voetstappen en een eindeloos uitgestrekte rustige stilte. We baanden ons een weg door het dikste deel van het bos waar zelfs de herten voor ons uit liepen. Na een tijd begon de sneeuw te smelten, en het tapijt dat deze hele tijd onze gids was geweest vervaagde zachtjes. Het enige dat overbleef was een drassig restant van deze ooit majestueuze gids. Wij staakten onze tocht niet en gingen verder, alsof we waadde door het bos van onze gedachten en nog even verder wilden gaan om enkele takken wat bij te trimmen. Het pad was ons nu volledig bijster geraakt en om een helling makkelijker te trotseren namen we een oude stok, van op de grond. Met vernieuwde energie zette we door en kwamen we plotseling in een dorpje aan. De verassing was zo compleet dat een vergelijking, met twee verwilderde kinderen die zijn opgegroeid bij wolven en dan plots in de samenleving komen, niet veraf is & toch weer heel vergezocht lijkt. Die simpele ironie is dan weer een teken van wat er die dag nog volgde.


We verkenden snel het stadje, en omdat we nog behoorlijk wat tijd hadden voor de trein richting huis vertrok, schoten er een aantal gedachten als pijlen door ons hoofd. Het eerste was dat we in dit stadje misschien een slaapplaats konden zoeken, om dan de volgende dag verder door te wandelen naar Polen. Want duidelijk waren we nu niet ver meer verwijdert van de grens met Polen. Op dat moment stonden we in een verlaten, houten, buskotje. Ik was even dromerig aan het kijken naar de bustrajecten en merkte toevallig een bus op die richting het stadje Pec pod Sněžkou ging. Dit stadje, lag zoals ik wist, aan de voet van de hoogste berg in Tjechië. De mastodont die we van op de heuvel in Hradec Kralové habben bewondert en die door onze dromen spookte. De beslissing was er al voor de gedachte zich nog maar half had gevormd in de rokerige vorm van onze gedachten. Na even uit te puffen op een bankje, en onze krachten wat te aan te sterken door wat te eten en te drinken,kwam de bus er vlotjes aan.

Alsof we de pijl waren die zo even nog door ons hoofd spookte als een gedachte, schoten we nu vooruit! Als we in onze opzet zouden slagen zouden we voor eens en voor altijd zowel onze grenzen verleggen als die van wat je op een dag kan bereiken. We kwamen aan in Pec pod Sněžkou, met onze trekrugzak, door modder bezette broeken en bezwete wandel lichaam. Nodeloos om te zeggen, maar we vielen met ons uiterlijk een beetje uit de boot in dit ski oord. Al snel baanden we ons met de zon in de rug een weg naar ons doel. Niets of niemand zou ons nu nog kunnen tegenhouden om het onmogelijke op een dag te bereiken. En zo ging het dat we, in steen oude stoeltjes die aan een stalen kabel volledig overgegeven zijn aan de genade van de wind, na een tocht van dertig minuten het hoogtepunt van onze reis en de berg hadden bereikt! Ik tracht nu al even om dit alles te beschrijven in woorden, maar duidelijk zullen die nooit voldoende eer kunnen doen aan wat we toen zagen en voelden. Het was werkelijk onbeschrijfelijk, niet enkel daarboven staan op 1602 meter hoogte, maar ook en zeker het gevoel van de hele dag. Het gevoel dat ons hier naartoe had geleid & het gevoel dat we er aan over zouden houden. We hebben echt het onderste uit de kan gehaald, alsof de dag een natte dweil was die we uitwrongen en pas mocht stoppen met werken wanneer wij dat besliste. Voor even hadden we schijnbaar alles in de hand. We gingen naar beneden met een ‘behoorlijk goed gevoel’, om toch maar het understatement van het jaar te gebruiken in deze tekst.



Om de kerst op de kers op de taart te zetten, blijkt na verder onderzoek dat de top van de Sněžka in Polen ligt! Ik zou werkelijk niets willen veranderen aan deze dag, hoewel hij niet gepland was zou hij nooit beter kunnen zijn verlopen!

donderdag 22 maart 2012

De snuiter hierboven, een konijn dat een hert wou zijn & het Berg paradigma

God of hoe je die snuiter daarboven ook noemt, heeft duidelijk ook zin om iets aan zijn kleurtje te doen. Want de laatste tijd overlaad hij ons hier met stralend weer, waardoor je ook zou durven denken dat hij de zon, met een touwtje er om heen gebonden, wat dichterbij heeft getrokken. Hoe het ook gebeurt, God of Frank (Deboosere) mag het weten, eigenlijk doet het er niet zo veel toe. Het fijnste is dat iedereen er hier van kan genieten.

En genieten hebben ook wij gedaan! Sinds mijn kleine wandeling zijn we gaan denken wat Hradec Kralové nog voor ons te bieden heeft qua natuur en uitzichten. Met die gedachte, en natuurlijk een overdreven onrealistisch beeld dat lijkt op werken van Caspar Friedrich Davidsin ons hoofd, gingen we opnieuw op stap. Dit keer volgden we een route die Frodo enkele dagen ervoor had gevolgd. Onze ongeveer dertien kilometer lange weg voerde ons langs idylische meertjes, lang uitgestrekte velden, een schitterende boom & voetsporen en een glip van een hert. Of was dat een konijn?

Twee kereld in één boom. Geen levende ziel in de buurt. Hoe in gods naam is deze foto dan genomen? Wel, lang leve de zelftimer en een halve aap als vriend. (Disclaimer: Halve aap is volledig positief bedoelt en duid enkel op positieve klim eigenschappen van de heer Frodo Mahieu.)

Soit dat deed er niet zo veel toe, het was heerlijk! Op de terugweg hadden we gepland om langs de plaats te gaan waar het uitzicht over Hradec Kralové zo adembenemend is. Alleen dit keer deden we er een schepje bovenop. We zouden er blijven tot het donker was en genieten van de schittering van de sterren en misschien nog meer van de fonkelende sterren die leken neergedaald te zijn in de stad. Die fonkelende sterren waren natuurlijk de zacht schemerende lichten van de duizenden huizen, flat, lantarenpalen of auto’s. Maar voor het donker werd, toen we op de rand van de wereld stonden en uitkeken over de stad zij Frodo plots, “Geert, kijk daar in de verte. Zie je die bergen? Die met sneeuw bedekte bergen? Haha, daar wil ik staan!” Er viel een korte stilte. Even bleven we allebei staren naar die bergen, alsof hij een onoverwinnelijke aantrekkingskracht op ons uitoefenden. We keken zijdelings naar elkaar en gaven een kort, bijna niet te merken knikje. Alsof we in de stilte van onze woorden exact hetzelfde dachten. Er was zojuist, bij ons beiden op het zelfde moment, een idee geboren in de stilte van onze conversatie dat zonder woorden verder broeide en ons niet meer kon loslaten. De missie luidde, zoek hem en ga er zo dichtmogelijk naartoe!


maandag 19 maart 2012

De raad van een godin, voet voor voet & lang vervlogen tijden

‘Just do it’, zo luidt de slogan van een welbekende multinational! Met die wijze raad, mij rechtreeks via het wonder van het internet (en het andere wonder dat Eline heet) in mijn oorkanalen geduwd, staat er de komende tijd veel op de planning! Om een tipje van de sluier op te lichten kan ik jullie al vertellen dat het over reizen gaat! Meerbepaald richting Duitsland, Polen, Slowakije & nog enkele inheemse bestemmingen.

Deze week ging het echter wat rustiger aan, een beetje zoals een oud kevertje dat tuffend en puffend zijn weg zoekt naar het volgende naftstation. Om daar even lekker te genieten van een goeie scheut benzine. Ik wou ook echter niet de hele week op mijn gat zitten, dus besliste ik om die dan maar te verheffen.

Toen de weergoden zich hier opnieuw van hun beste kant lieten zien en Hradec Kralové onderdoopten met de eerste zonnestralen die ook echt warmte af gaven, besloot ik om mijn voeten in gang te zetten. Ik had nog de helft van wat deze stad mij te bieden heeft niet gezien. En met dat sprankeltje wijsheid besloot ik om eventjes lukraak een wandeling te maken. Dat partijtje voetje voor voetje zetten bracht mij, langst losjes bebladerde bomen die zichtbaar aan het genieten waren van hun fotosynthese, uiteindelijk naar een heuvel. Van op die heuvel onttrok zich een machtig schouwspel voor me. In een heel mooi uitzicht over heel Hradec, waar het wel leek alsof de bomen en natuur een sierlijke overeenkomst hadden gesloten met de andere (stenen) giganten. Natuur en bebouwing losten elkaar op een zo  natuurlijke manier af, dat ik me begon af te vragen of dat wel gepland kan zijn. De restanten van een lang vervlogen regime en industriële bedrijvigheid stonden van op die heuvel in een veel minder schel contrast.

Later deze week, lees Zondag, ben ik een prachtig kasteel gaan bezoeken. Het gaat hier om het sprookjesachtige Karlštejn. Na een treinrit, over hobbelige sporen & door verlaten stationnetjes waar alles nog manueel lijkt bediend te worden, kom je in het dorpje aan dat na het bouwen van het kasteel ook Karlštejn genoemd wordt. Met de onvoorstelbaar interessante historische feiten van het kasteel zal ik jullie niet lastig vallen. Wat ik wel wil zeggen is dat mij jonge jongens hartje zicht goed heeft kunnen laten gaan! In gedachten kon je, je makkelijk voorstellen hoe het er vroeger zou geweest zijn. Het hoogtepunt in mijn met fantasie gevulde brein, was de schedel van de draak die vermoord is door Saint George. Geloof wat ge zelf wilt en haal er ergens wijsheid uit mensen! Das de boodschap die ik nog aan u wil meegeven voor het slapengaan, eten, douchen of wat je na het lezen hiervan ook ging doen.

zondag 11 maart 2012

Een allusie op een spinnewiel, ijs en consoorten en bleiten maar dan anders.

Na een nachtrust die zelfs doornroosje zou doen blozen stond ik enkele dagen geleden als een nieuw man op. Vol moed en met de gedachte van het heerlijke weer, waar we hier de laaste dagen van hebben kunnen genieten, keek ik uit het raam. Enkel maar om figuurlijk uit mijn sokken geblazen te worden, figuurlijk want ik slaap natuurlijk niet met sokken. De wereld was hier opnieuw bedekt met een fijn wit tapijt. Mijn dromen van een fit en gezond lichaam door even een balletje te gaan smijten spatte dan ook uit elkaar zoals rijpe kersen dat onder je schoenen durven doen wanneer je daar toevallig op stapt.

Maar geen nood en niet getreurd want die zelfde dag, toen ik al terug begon te genieten van de koude die m’n botten deed kraken, rinkelde onze oren bij het horen van het voor ons magische woord ‘ijshockey’. Dezelfde zoetgezalfde stem die dit zij wist ons ook te vertellen dat er die avond een wedstrijd was. Frodo’s blik kruiste de mijne, onze ogen grepen elkaar op een volkomen niet romantische manier vast, en we herkenden bij elkaar een jongensachtige deugnieterij. Vanaf het moment dat we hier waren aangekomen hadden we een klein en simpel doel. ‘Burger jezelf in & supporter voor je eigen hockey team’. Zo gezegd zo gedaan en zonder er verder woorden aan vuil te maken was deze missie gekend, vind en koop een ticket voor de wedstrijd Hradec Králové – Jihlava. Een ticket en een goed en episch gevoel, heb je hier in Hradec Králové al voor 2,50 euro. Het ticketje wist ons ook te vertellen dat het om een play-off mach ging. Das te beter dachten we!

In een stadion dat ons deed denken aan het typisch Amerikaanse beeld van de sport zochten we een zitplaats. Door ons voordien even te verdiepen in basisregels en ons nieuwe geadopteerde team, wisten we waar we ons gat konden parkeren. Een zakje popcorn zorgde voor het kersje op de taart. Tussen een zee van supporters kon je van ver waarschijnlijk de twee buitenlanders enkel herkennen door het ontbreken van een ‘jersey’ van het team. Vol spanning die mij enkele vingernagels kostte, zaten we samen met de andere honderden supporters te wachten tot het eerste doelpunt gescoord zou worden. Met een simpele elegantie, die me aan een kat deed denken die door het  lange gras zijn prooi besluipt en vangt, scoorde ons team het eerste van zijn drie punten. Als één man sprong de volledige supporters groep recht en juichte het team naast de andere goden in! Pas op dat moment kwam het besef dat ik al de hele tijd geen Belg meer was! Voor het eerst was ik vergeten dat ik hier een ‘buitenstaander’ ben! Ons team won met 3-0 en terwijl we ons door een zee van mensen een weg naar huis baanden, hoorden we steeds stiller wordend op de achtergrond de vreugde kreten en slogans van de overwinnaars.


Wenen wenen wenen! Neen ik ben niet opeens vermand door de een of andere emotie! Maar ben wel net terug van een weekend in, je raad het nooit … Wenen! Ik was begin vorige week beginnen denken dat mijn tijd hier spijtig genoeg al begint te korten. Dus actie was de boodschap! Ik plande om één dan naar Brno te gaan om daarna door te reizen naar Wenen. Omdat je hier zo goedkoop kan reizen met de bus en trein dat het een misdaad zou zijn om daar geen gebruik van te maken! Net toen het plan in mijn hoofd concreet begon te worden, was ik aan het praten met enkele Turkse mede Erasmusers. Zij stonden op het punt om een weekend Wenen te boeken, dus dacht ik, waarom niet. Hoe meer zielen hoe meer vreugde. Opnieuw zo gezegd zo gedaan, ik kocht een ticket richting Wenen. Het was zaterdag ochtend, zelfs het uur schrijven waarop we vertrokken is een schande, maar niet erg gezien het vooruitzicht. Een kleine vijf en een half uur later proefde de zolen van mijn schoenen hun eerste hapjes van de bodem van Wenen en dus Oostenrijk. Het mag bij deze gezegd worden dat mijn schoenen de voorbije dagen een ferme maaltijd hebben gekregen en het zeer lekker vonden!
Wenen is echt een magische stad en in gedachten zag ik bij elke stap de grandeur van toen en nu. Alsof heden en verleden zich in een waas van gedachten door elkaar weefden, en ik tussen de rook die zij achterlieten mijn weg kon banen. De twee dagen waren meer dan goed gevuld en we stonden nooit stil maar genieten was wel een sleutelwoord! Daardoor leek het alsof vadertje tijd het ook zo naar zijn zin had dat hij even met de klok ging spelen en zo de tijd een stuk vooruit zapte. In een mum van tijd stond ik weer thuis in Hradec Králové. Zelfs een beetje vroeger dan gepland, want als ik de mijn origineel plan zou gevold hebben om de bus van 19u40 te nemen. Dan zou ik eerst twee tot drie uur in Brno moeten wachten op een trein naar het ‘schakelstation’ om dan daar maar een trein naar Hradec te hebben om 4u45. Ik koos voor een andere optie en racete naar de vertrekplaats om te zien of er nog een plaatsje mee te pikken viel op een bus vroeger. Geluk stond, hoewel ik volkomen alleen was, aan mijn zijde want op het laatste moment wist de chauffeur mij te vertellen dat ik er nog bij kon. En enkele uren later wordt is iets wat je op dat moment meemaakt een herinnering die je voor de rest van je leven meedraagt en zo een deel van jezelf wordt. Moest ik de herinneringen die ik hier al heb mogen maken in een zakje moeten steken, dan kan ik momenteel zeggen dat ik hoop dat het zakje groot genoeg zal zijn. Want als alles hier even goed blijft zal hij snel overlopen.

maandag 5 maart 2012

Wanneer de sterren wandelen en de rekker op springen staat.

Het leven staat hier even stil als de aarde in zijn onvermoeibare baan om de zon. Ook zo gaat het leven hier onvermoeibaar verder, en doen de plaatselijke kennissen de klok rond hun best om ons nieuwe dingen te laten zien en ervaren.

 Nu ongeveer een weekje geleden stond het jaarlijkse bal van de Universiteit op het programma. Je zou kunnen zeggen dat dit bal de zon is waarrond de wereld van de studenten hier draait! Laat het je daarom niet verbazen dat alle aanwezigen zich voor de gelegenheid als echte sterren hadden verkleed om het contrast wat te verkleinen. Wij, als een deel van ons inburgeringproject, deden dat natuurlijk ook met volle overgave! Niet echt wetend wat te verwachten klauterden we een bus in volgestouwd met plaatselijke sterren in maatpak of galakleed. Na een ritje door de stad en wat gratis sightseeing in het maanlicht, kwamen we aan op de locatie van het bal. Een hoopje volk stond buiten te wachten om naar binnen te gaan en hun jassen, mantels die de extra glamour tot toen angstvallig verborgen hielden eindelijk ten toon te spreiden. Eens binnen kwamen we al snel te weten dat het hier niet om een kleinschalig bal gaat zoals we dat kennen in België. Maar dat het eerder iets weg had van de grandeur van een ‘Promnight’ in een typisch Amerikaanse film. Er waren vier zalen, elk groter dan de gemiddelde fuifzaal in België, waarin telkens een live band een ander type muziek speelden. Er was een ‘Rock room’, ‘Disco room’, ‘Main room’ met muziek gepast voor alle klassieke dansen en een ‘Jazz room’. Die laatste was natuurlijk vanaf het begin de gedoodverfde favoriet. Het mag bij deze ook gezegd worden dat hij zijn reputatie staande heeft kunnen houden, en ons een avond heeft kunnen entertainen in een puike sfeer. De algemene sfeer die je op het bal inademde was fantastisch, en zo verschillende het moment dat je van de ene ‘room’ naar de andere ging. Toen we een kijkje gingen nemen in de ‘Main room’ stond iedereen tot mijn verbazing en met een vlotheid die tot mijn Disney-achtige verbeelding sprak de klassieke dansen mee te huppelen. Ik waagde mij dan ook maar in het heetst van de strijd, en plasseerde een Walske en nog iets waar ik geen idee meer van heb wat het was. En het mag gezegd worden, ook al is het door mezelf, dat dit mij nog net lukte. Dus Eline hou je vast aan de takken van de bomen, want als ik terug thuis ben gaan ook wij danskes plasseren.

De avond ging verder en Frodo en ik hadden een heerlijke tijd. Wat ik vooral zo fijn vond was dat alles leek te verlopen alsof iemand er in Photoshop een oude foto filter had overgelegd, en wij zo in voor even in een andere wereld en tijd waren beland.
Foto gestolen van Frodo's blog
Om verder te gaan met ander baanbrekend nieuws, Frodo en ik zijn beginnen sporten. Jawel dames en heren, u hoort het goed, glijd gerust even van uwen stoel, dat zou ik ook doen! We besloten een basketball te kopen, want voor ons appartement hebben we een speelveldje. Wat het mij tot nu toe heeft opgeleverd is de mogelijkheid om niet meer deftig te kunnen wandelen. Mij spieren lijken wel gemaakt te zijn van oude rekkertjes, die op elk moment de neiging hebben om te kunnen scheuren bij de minste beweging. Maar we maakten voor ons zelf de belofte om als echte atleten terug te komen! Omdat we ons allemaal nu toch in de sport sfeer bevinden heb ik het blije nieuws te melden van een nieuwe geboorte! Het was een avontuurlijke bevalling in een buitenwijk van Praag, na een behoorlijke tramrit in steeds vreemder uitziende buurten. Maar we hebben de kleine uiteindelijk ‘Wilson’ gedoopt! Het gaat hier om een American football bal, die ons zal helpen nog sportiever te worden!

dinsdag 28 februari 2012

Het bewijs van het Weer en het delen van het Geluk!

Ondertussen gaat de tijd verder en lijkt het wel alsof ook de weergoden aan me willen bewijzen dat ze even gastvriendelijk zijn als de Tsjechische bevolking. Dit wil hij het liefst bewijzen door me te laten genieten van alle mogelijke weer soorten. Van stralende zonneschijn tot hagel, regen en nog wat meer sneeuw als het kersje op de taart.

Vorige week donderdag en vrijdag ben ik samen met Eline Praag nog eens gaan ‘herontdekken’. We zochten op het internet een mooi hotelletje. Wel nu, ik zeg wel wij, maar eigenlijk wil ik daarmee Eline zeggen. Ik was te druk bezig met te puffen en zuchten door de koorts die me eerder die dag neersloeg. Na een dagje slapen en een avond wezenloos zitten, had de koorts mij gelukkig verlaten. Zo was het bezoek van Eline niet voor niets! Praag is en blijft een heerlijke stad, maar ze werd nog zo veel mooier omdat ik hem met haar kon delen. Het afscheid kwam sneller dan gehoopt, maar ik heb een heel fijne tijd met haar gehad en dit avontuur van dicht kunnen delen! Het weekend zat, omdat ik het werken voor school wat uitstelde, vol van hiervoor vernoemde. Geen nood, vrees niet beste lezers, laat geen tranen want het is zeer fijn om de opdrachten te maken! Het is een tijd geleden dat ik nog zo ‘productief’ ben geweest. Zeker op het vlak van tekenen en zo. Het lijk wel alsof mijn hoofd, door alle nieuwe dingen die ik hier zie, niet anders kan dan mijn handen in werking te zetten en zo zijn nieuwe inhoud ‘uit te spugen’ in de vorm van beelden. Fijn gevoel, maar mensen hou er rekening mee dat het nog steeds mijn hersenspinsels zijn die dan op het papier belanden, dus verwacht er niet te veel van.

Het dagelijkse leven bestaat hier dus uit, ons cultureel verrijken en zo veel mogelijk zien en doen! En dan nog werken voor school wat eigenlijk een heel leuk deel is van wat ik hiervoor opnoemde. In de vrije tijd plan ik om van hieruit wat rond te gaan reizen! Nog meer zien is de boodschap!

Gegroet beste en trouwe lezer! Tot ‘wederhoors’!

woensdag 22 februari 2012

De liggende koude en bezoekers uit een ver en vreemd land!

Terwijl ik hier gezwind en doelgericht over de straten loop, hoor ik geen rustig gekraak meer van de sneeuw onder mijn voeten. Er is eerder een geplons van natte smeltende smurrie, dat de restant is van een majestueus wit tapijt dat hier de vorige dagen kleur en grandeur gaf aan een anders vrij grijze omgeving. Maar nu de sneeuw smelt en de onderliggende kleuren zich opnieuw blootgeven, lijkt er meer kleur tevoorschijn te komen dan er ooit bedekt was.

De lessen hobbelen vrolijk verder en de docenten zijn al even vriendelijk als de andere mensen die ik hier heb mogen ontmoeten. Voor ons atelier grafiek hadden we de opdracht om 8 tot 10 tekeningen te maken, in pen en inkt, als voorstudie voor een linosnede. In die les werd er niets verstaanbaar gezegd over een thema of iets dergelijks. Onze logische veronderstelling was dus dat er dan ook helemaal geen thema was. Enthousiast over deze werkwijze gingen Frodo en ik aan de slag, vervuld van een creativiteit die enkel kan te wijten zijn aan de omgeving en de tijd die we hier krijgen om te verdwalen in onze eigen gedachten. In de volgende les toonde iedereen zijn of haar voorstudies. Stuk voor stuk zagen we landschappen passeren, dus begon er toch een lichte twijfel langs mijn ruggengraat naar boven te kruipen. Dat licht tintellende gevoel bleek volkomen terecht. De docent zij dan ook vol jolijt, “Sorry jongens, ik had het vorige les gezegd, maar kan me niet meer herinneren of dit nu enkel in het Tsjechisch was.”. Conclusie, nu weten we dus wat de opdracht is, en kunnen we er aan beginnen. 8-10 tekeningen van landschappen tegen de volgende week. Maar ik hou er wel leuke beelden aan over in mijn schetsboek!

Ondertussen mag ik ook genieten van het gezelschap van Eline! Mijn pap kwam ook even ‘nen goeiendag’ zeggen, en we hadden een fijne tijd samen. Donderdag en vrijdag staan er nog twee dagen Praag op de planning met Eline, dus kan ik alweer uitkijken naar iets! Ondertussen toon ik haar hier de lokale dingen tussen de lessen door. Ik ben blij om dit met haar te kunnen delen.

woensdag 15 februari 2012

Wandelende voeten en het niet zittende gat.

Terwijl de sneeuw het hier nog steeds laat blijken dat hemel en aarde van plaats hebben gewisseld, begint de verandering van uitzicht meer en meer te wennen. Ik ben hier nu intussen een week en vijf dagen en heb al behoorlijk aantal woorden ingeslikt die ik op het gepaste moment kan uitspuwen. Dat help voor mezelf bij het gevoel van hier thuis te zijn. Maar wat daar misschien nog meer bij helpt zijn de mensen die ik hier heb leren kennen, en de goede verbinding met het thuisfront! Om de haverklap neemt er ons een nieuw gezicht bij de arm op het moment dat we wel wat hulp kunnen gebruiken. Misschien hebben we geluk en brengen onze voeten ons altijd op het juiste moment in de richting van die mensen, of misschien is iedereen hier gewoon zo. Ik begin zo stilletjes aan te nijgen naar de tweede optie.

Over mijn voeten gesproken die me naar plekken voeren. Wel die hebben niet bepaald stilgestaan sinds mijn laatste berichtje. Ze brachten me naar de eerste lessen van dit semester. Waar de docenten en studenten ons uiterst vriendelijk ontvingen in een ouder gebouw dat de locale geschiedenis uitstraalt. Maar dit ook vloeiend combineert met hedendaagse kunstzinnige interpretaties van diezelfde geschiedenis. Na wat kleine praatjes in een taal die we beiden niet volledig beheersen, het Engels en stukjes Tsjechisch, ging het gesprek al snel over in een taal die we allemaal beheersten, de taal van de kunst. Zo kregen we in dit bekende ‘dialect’ onze opdrachten voorgeschoteld, en het mag gezegd worden dat deze onmiddellijk tot de verbeelding spraken!

Voor die week bracht een oude trein ons in aparte coupes richting Praag. Het was veel te vroeg, maar gelukkig wiegde het ritmische gekletter van de sporen mij dromenland binnen. Deze twee uur durende treinrit leek voor deze ene keer dan ook een geschenk te zijn uit de hemel. Ondanks een koude die tot in het diepste van mijn lichaam kroop, vond ik de moed om te genieten van alles wat Praag me te beiden had. Ik moet zeggen dat de clichés die over de stad verteld worden, stuk voor stuk waarheid zijn. Het is een adembenemend geheel van machtige en rustig, dromerige romantische architectuur. Soms leek het wel alsof enkel de mensen die er ronddwalen doorheel de eeuwen veranderd zijn. Wel de mensen en McDonald’s misschien.

We besloten om van het uitzicht op de toren van het oude stadhuis, waar ook de Orloj op te zien is, te genieten. Ook al was dat eigenlijk maar een uitvlucht om aan de koude te ontsnappen. Twintig mensen beklauterden de toren op zware houten trappen. Met een ritmisch gekletter van natte schoenen op die houten trappen, dat me aan warme oorden deed denken, en gehijg en gepuf dat diezelfde cadans volgde, gingen we naar boven. Toen ik opnieuw de koude lucht instapte door een oude houten deur die me naar het hoogste punt van de toren leidde. Stokte mijn adem even in mijn keel, neen niet door de koude deze keer. Maar wel door het onvoorstelbaar mooie uitzicht dat zich aan mij presenteerde. Praag lag voor enkele minuten letterlijk aan mijn voeten. Vanuit een vogelperspectief kon ik haar glorie bewonderen. Ik zou hier natuurlijk het volledige bezoek aan Praag kunnen beschrijven maar vind het leuker om te jullie allemaal aan te raden om ooit eens deze kant uit te reizen!

Als men hier aan mij ‘Jak se máš?’ vraagt dan kan ik, niet door een gebrek aan woordenschat, enkel ‘Moc dobře’ antwoorden! Het gaat mij hier dus goed, voor diegenen die niet bepaald tsjechisch spreken!

dinsdag 7 februari 2012

Nieuw bloed & Het krakende tapijt

De dagen lijken op de nachten net zoals het tempo van het leven, terwijl de zon op en onder is, hier zo op elkaar lijkt. Misschien helpen beide feiten elkaar wel in de hand. Of misschien komt het omdat we nog niet zo heel veel te doen hadden. Hoe het nu juist in elkaar zit is niet helemaal duidelijk, maar wat ik ondertussen wel weet is dat deze plaats na gisteren avond echt als thuis aanvoelt! De oorzaak hiervan is de ‘welcome party’ die georganiseerd werd door alle buddy’s! Het was een feetje waar alle Erasmus studenten en buddy’s aanwezig waren. Een fijne bedoeling dus waar we vele nieuwe mensen hebben leren kennen, uit tal van landen! Terwijl we een spelletje bowling speelden waar de kegels nog steeds een ludiek dansje doen aan touwtje leerden we ook de nationale drank kennen, ‘Kofola’. Of 'den communistische Cola’ zoals we hem na de uitleg noemen. Want dat is het dan ook. Het is een drankje dat door het vroegere communistische regime werd gemaakt, omdat alle westerse dingen toen als ‘slecht’ bestempeld werden. Dus hadden ze een vervanger nodig en dat werd de ‘Kofola’. Het lijkt best wel goed op Cola, met dezelfde basis smaak maar iets minder bruisend en met een zachte anijs nasmaak. Wat zo mogelijk nog leuker is aan het drankje is dat het van de tap komt en geserveerd wordt in een typisch grote bierpul, een tankard zoals ze die in Engeland ook wel noemen. Bovendien kost het drankje maar een kleine euro voor ongeveer één liter drinkgenot. Gebruikelijk kieperen ze er wel wat rum bij, maar dat hoeft gelukkig niet. De avond liep daar stilletjes op zijn einde omdat iedereen plots besliste dat we zeker een club moesten gezien hebben die ‘level’ noemt. Stilletjes aan begaven we ons op weg en onttrok er zich stap na stap een sneeuwwitte snelweg voor ons uit! De eerste sneeuw gaf een machtig schouwspel dat dit deel van de wereld transformeerde, alsof het eigenlijk niet kan bestaan zonder die witte mantel. Na een lange avond/nacht baanden we ons vol pret een weg door de sneeuw naar huis. Voorzichtig vooruit strompelend in de voetsporen van je voorgangers was duidelijk de manier om te weten dat er onder het maagdelijk witte tapijt geen onzichtbaar obstakel verscholen zat.
Eens we ons tussen de warme, bekende muren van ons appartement bevonden, besloten we om deze heel geslaagde avond af te sluiten en een uiltje of zeven te knappen. Want later die dag (intussen was het al de volgende dag) stond er een rondleiding in Hradec Kralové op het programma en dus ook een tweede ontmoeting met enkele buddy’s en mede Erasmusers. Terwijl de koude aan mijn botten knaagde kregen we wat informatie over de stad en waar de leukste plaatsjes zijn om te eten en zo. Terwijl ik in die koude buiten wandel is de geruststellende gedachte van ons appartementje nooit ver weg.
Op het eerste zicht zou je denken dat de mensen, de temperaturen die buiten heersen overnemen in hun omgang met elkaar, maar niets is minder waar. Eens je ze wat begint te kennen ontdooien ze als sneeuw voor de zon. De Tsjechen zijn duidelijk een van de vriendelijkste mensen die ik ooit al heb mogen ontmoeten!

Dobrou noc!

zondag 5 februari 2012

De grote vriendelijke reus

Toen het ochtendlicht me wakker maakte, voelde ik mij hier al ‘thuis’. Hoewel de vogels hier duidelijk een ander deuntje zingen, waarschijnlijk door de intense koude die tot in je botten kruipt. Het zicht dat hier aan mij gepresenteerd wordt begint te wennen nu ik hier mijn weg, en wat mensen begin te kennen. De mensen, daar hebben we vandaag op zitten wachten. Omdat het nog steeds een vraagteken was wie of wat onze huisgenoten zouden zijn. Maar toen was er ineens het langverwachte gekletter van een sleutelbos die zijn weg naar onze voordeur vond, de deur zwaaide met enige flair open, en in het deurgat stond een Tsjech die ons aankeek alsof we hier aan het inbreken waren. Gelukkig waren onze buddy's op dat moment aanwezig om ons alweer een handje te helpen! Bij deze dus opnieuw een bedankje voor onze coole buddy's! Hij wist duidelijk van niets, maar maakte ook nergens een probleem van! Algauw konden we merken dat het echt een fijne kerel is, nadat hij de eerste schok te boven was van twee vreemden in zijn appartement aan te treffen. Al snel doopten we hem de GVR. Die naam heeft hij voornamelijk te wijten aan zijn absurd grote voeten. Niet dat die onmiddellijk in het oog springen, maar er stonden wel een paar of zeven van zijn reuzen schoenen hier, waar we in het toekomen enkele keren over struikelden. De kamerregeling staat dus nog steeds niet helemaal vast. Het blijkt nu dat Frodo eigenlijk in de andere kamer zou moeten slapen, maar onze GVR stelt ons gerust door te zeggen dat de andere huisgenoten daar waarschijnlijk helemaal geen probleem van zullen maken als wij samen zouden blijven op één kamer. Voor ons staat het dus eigenlijk al vast. De kamer die Frodo ‘the white room’ doopte wordt voor de komende drie maanden onze basis van operaties.